Faalangst is een veelvoorkomend probleem; zo'n 10-15% van de leerlingen op Hogescholen heeft er last van. Cijfers over de prevalentie van faalangst in het bedrijfsleven zijn zeldzaam; het is echter te verwachten dat faalangst ook daar een belangrijke rol inneemt maar anders wordt aangepakt (trainingen op het gebied van assertiviteit bijv.). Faalangst is bovendien niet een probleem dat met de leeftijd over gaat; oudere mensen kunnen meer last hebben van faalangst dan kinderen en het probleem kan zich doorontwikkelen als er niets aan wordt gedaan. Kijkend naar de schaal waarop faalangst problemen veroorzaakt is het verrassend dat er zo weinig goed materiaal beschikbaar is, daarom plaatsen we sporadisch een artikeltje over faalangst op de site.
 
Laten we beginnen bij het begin: wat is faalangst precies? Faalangst is de (overmatige) spanning die je kunt voelen als je ergens moet presteren. Voor veel mensen met faalangst is deze spanning met name groot wanneer er een beoordeling zal komen, of wanneer er een sociale positie in het geding is (hoe lig je in de groep? Wat denken andere mensen over je?). 
 
Wat zijn de belangrijkste kenmerken van faalangst? Hoe mensen merken dat ze faalangst hebben kan verschillen. Sommige mensen merken het goed aan bepaalde fysieke kenmerken (hartslag omhoog, brok in je keel, veel plassen, oppervlakkige ademhaling etc.), anderen merken eerder dat het op mentaal vlak minder goed gaat (concentratie op de verkeerde dingen, niet bij de juiste informatie in je hoofd kunnen komen etc.). Meestal is er sprake van een combinatie van de symptomen waarbij mensen zowel fysiek spanning voelen als mentaal ervaren wat hier de gevolgen van zijn (blackouts, niet op de juiste dingen kunnen komen). Prestaties bij de belangrijke moment blijven daardoor vaak achter bij de werkelijke capaciteit van de persoon.
 
Een samenvatting van de genoemde kenmerken vindt je hieronder in het PEX model van faalangst:
 
      
 
Welke methoden goed aanslaan om faalangst te verminderen is per persoon verschillend. Sommigen voelen zich beter door fysieke oefeningen, anderen hebben meer baat bij 'mentale' training, bijv. op het vlak van gedachten, zelfvertrouwen en/of concentratie. 
 
De fases die mensen doorlopen wanneer ze aan de slag gaan met hun faalangst zijn verschillend. Voor velen is het al een grote stap om te erkennen dat er een probleem is, dat ze beter zouden kunnen presteren dan ze nu doen. Beginnen met een faalangsttraining is dan ook een echte persoonlijke uitdaging en kan voelen alsof je in het diepe springt. Na het oefenen van de basisvaardigheden is het bovendien zaak om de geleerde vaardigheden in de praktijk in te zetten in situaties die voor de desbetreffende persoon spannend zijn. 
 
 
Het PEX programma voor Faalangst omvat 5 weken en behandelt al de genoemde facetten van faalangst. Meer informatie nodig? Neem contact met ons op.
 
Geschreven door: Rens ter Weijde